Sözlük

Yapay zekâ sözlüğü

İşletme sahipleri için yapay zekâ, otomasyon ve dijital ofis terimlerinin sade Türkçe açıklamaları. Her terim kısa bir tanım ve işletmeden bir örnekle anlatılır.

B

Büyük dil modeli: Büyük dil modeli (LLM), çok büyük metin veri kümeleriyle eğitilmiş, dili anlayıp yeni metin üretebilen yapay zekâ modelidir; sohbet asistanlarının ve yapay zekâ ajanlarının "düşünen" çekirdeğini oluşturur.

D

Dijital ofis: Dijital ofis, bir işletmenin müşteri mesajları, içerik üretimi, teklif takibi ve raporlama gibi tekrarlayan işlerini, işletme adına birlikte çalışan yapay zekâ ajanları ve otomasyonlardan oluşan tek bir sisteme devrettiği çalışma modelidir.

G

GEO (üretken motor optimizasyonu): GEO (Generative Engine Optimization), bir markanın ve içeriklerinin ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi yapay zekâ asistanları ile Google'ın yapay zekâ özetlerinde doğru tanınması, cevaplara dahil edilmesi ve kaynak olarak gösterilmesi için yapılan çalışmalardır.

H

Halüsinasyon: Halüsinasyon, bir yapay zekâ modelinin gerçekte var olmayan veya yanlış bir bilgiyi doğruymuş gibi, akıcı ve kendinden emin bir dille üretmesidir; işletme kullanımında en önemli risklerden biridir.

İ

İstem (prompt): İstem (prompt), bir yapay zekâ modeline ne yapmasını istediğinizi anlatan talimat metnidir; görevin, bağlamın, istenen biçimin ve örneklerin ne kadar net yazıldığı, alınan sonucun kalitesini doğrudan belirler.
İş akışı otomasyonu: İş akışı otomasyonu, belirli bir olay gerçekleştiğinde (form doldurulması, mesaj gelmesi, tarih gelmesi gibi) önceden tanımlanmış adımların insan müdahalesi olmadan, yazılım tarafından sırasıyla yürütülmesidir.

R

RAG (bilgiye dayalı üretim): RAG (Retrieval-Augmented Generation), yapay zekâ modelinin cevap üretmeden önce işletmenin kendi belgelerinden, fiyat listelerinden veya bilgi bankasından ilgili bilgiyi bulup cevabını bu bilgiye dayandırmasını sağlayan yöntemdir.

S

Sohbet botu: Sohbet botu (chatbot), web sitesi, WhatsApp veya Instagram gibi kanallarda kullanıcıyla yazılı ya da sesli konuşarak soruları yanıtlayan yazılımdır; modern sohbet botları büyük dil modelleriyle çalışarak doğal bir dille iletişim kurar.

Ü

Üretken yapay zekâ: Üretken yapay zekâ, büyük miktarda veriden öğrendiği kalıpları kullanarak yeni metin, görsel, ses veya video üretebilen yapay zekâ türüdür; ChatGPT, Gemini ve Claude gibi asistanlar bu türün bilinen örnekleridir.

Y

Yapay zekâ ajanı: Yapay zekâ ajanı, kendisine verilen bir hedefi gerçekleştirmek için adımları planlayan, gerekli araçları (e-posta, takvim, tablo, mesajlaşma uygulaması gibi) kullanan ve sonucu kontrol ederek görevi tamamlayan yazılım asistanıdır.
Yapay zekâ dönüşümü: Yapay zekâ dönüşümü, bir işletmenin iş süreçlerini, müşteri iletişimini ve karar alma biçimini yapay zekâ araçları ve ajanlarıyla adım adım yeniden düzenlemesi; tek bir araç satın almaktan çok, işin yapılış şeklini değiştiren bir süreçtir.
Yerel yapay zekâ modeli: Yerel yapay zekâ modeli, bir bulut sağlayıcısının sunucusunda değil, işletmenin kendi sunucusunda veya kontrolündeki altyapıda çalıştırılan yapay zekâ modelidir; verilerin dışarı çıkmaması gereken işlerde tercih edilir.